Otomasyon & SCADA8 dk okuma2026-02-20

Fabrikalarda PLC ve SCADA Otomasyonu Nasıl Planlanır?

Üretim hatlarında duruş sürelerini azaltan, ürün kalitesini standartlaştıran ve Endüstri 4.0 veri toplamayı mümkün kılan PLC & SCADA mimarisi planlama rehberi.

Yazar: Novatek Enerji Otomasyon Mühendisliği
Özet Cevap & Temel Tanım

Fabrika otomasyonu planlaması; sahadaki sensör ve aktüatörlerin I/O listesinin çıkarılması, uygun PLC donanımının belirlenmesi, kontrol algoritmalarının kodlanması ve operatörlerin hattı yönetebileceği merkezi SCADA arayüzünün tasarlanması sürecidir.

Öne Çıkan Mühendislik Notları

  • Doğru otomasyon projesi, gelecekteki genişlemeler için en az %20 yedek I/O kapasitesiyle tasarlanmalıdır.
  • Profinet ve endüstriyel Ethernet, gürültülü fabrika ortamlarında en kararlı haberleşme protokolleridir.
  • SCADA sistemleri yalnızca kontrol değil, aynı zamanda OEE, enerji tüketimi ve arıza kök neden analizi sunmalıdır.

1. PLC ve SCADA Arasındaki Temel Farklar

PLC (Programmable Logic Controller): Sahadaki sensörlerden gelen dijital ve analog sinyalleri milisaniyeler mertebesinde işleyen, motorları, vanaları ve sürücüleri doğrudan kontrol eden donanımsal endüstriyel bilgisayardır.

SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition): PLC'lerden gelen tüm verileri görselleştiren, operatörlerin reçete girmesine, geçmişe dönük alarmları ve üretim grafiklerini incelemesine olanak tanıyan üst seviye izleme ve yönetim yazılımıdır.

2. Adım Adım Otomasyon Projelendirme Aşamaları

  1. Fonksiyonel Tasarım Şartnamesi (FDS): Sistemin nasıl çalışacağı mekanik ve kimyasal proses parametreleriyle yazılı hale getirilir.
  2. Giriş/Çıkış (I/O) Listesi: Dijital Giriş (DI), Dijital Çıkış (DO), Analog Giriş (AI) ve Analog Çıkış (AO) noktaları belirlenir.
  3. Pano ve Donanım Seçimi: Siemens S7-1500, TIA Portal, Omron veya Schneider donanımları seçilerek EPLAN'da pano çizimleri yapılır.
  4. PLC Yazılım Kodlaması: IEC 61131-3 standartlarında Ladder (LAD), Structured Text (ST) veya Function Block Diagram (FBD) ile kodlama yapılır.
  5. SCADA / HMI Tasarımı: ISA 101 ergonomi standartlarına uygun kullanıcı dostu ekranlar hazırlanır.

3. Endüstriyel Haberleşme Altyapısı

Modern fabrikalarda Profinet RT/IRT, Ethernet/IP ve Modbus TCP protokolleri kullanılır. Üst kurumsal sistemlere (MES / ERP) veri aktarımı için güvenli OPC-UA standardı tercih edilir.

4. Fonksiyonel Güvenlik (Safety PLC) ve Veri Yedekleme

Acil stop butonları, ışık bariyerleri ve emniyet kapıları için SIL 3 / PLe standartlarında Safety PLC modülleri kullanılmalı, insan can güvenliği yazılımsal arızalardan bağımsız güvenceye alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Q.PLC ve SCADA kurulumunda üretim ne kadar süre durur?

Yeni hatlarda üretim duruşu olmaz. Mevcut hatların modernizasyonunda ise simülasyonlar önceden yapılarak sadece 1-3 günlük planlı bakım duruşunda geçiş tamamlanır.

Tesisiniz İçin Mühendislik Desteği Alın

Trafo, OG hücreleri, kompanzasyon veya otomasyon projelerinizi uzmanlarımızla görüşün.