NOVATEKENERJİMühendislik & Otomasyon
Pano & Enerji•5 dk okuma•2026-02-26

Kompanzasyon Sistemleri: Reaktif Güç Cezalarını Önleme ve Güç Kalitesi

Endüktif ve kapasitif reaktif ceza sınırları, harmonikli tesislerde tristör anahtarlamalı dinamik kompanzasyon ve rezonans riskini önleme rehberi.

Yazar: Novatek Enerji Enerji Kalitesi Mühendisliği
Özet Cevap & Temel Tanım

Kompanzasyon, fabrikalardaki motor, trafo ve endüktif yüklerin şebekeden çektiği reaktif gücü kondansatör veya sürücülerle yerinde üreterek şebekeyi rahatlatma işlemidir. EPDK mevzuatına göre endüktif tüketimin %20'yi, kapasitif tüketimin %15'i aşması durumunda faturaya yüksek reaktif ceza yansır.

Öne Çıkan Mühendislik Notları

  • Endüktif sınır %20, Kapasitif sınır %15 olarak uygulanmaktadır.
  • Harmonik içeren tesislerde klasik kontaktörlü kompanzasyon rezonansa girerek kondansatörleri patlatabilir.
  • Hızlı yük değişimleri olan kaynak, pres ve vinç tesislerinde tristörlü (statik) kompanzasyon zorunludur.
İçindekiler

1. Aktif, Reaktif Güç ve CosPhi Kavramı

Elektrik şebekesinde iş yapan güce Aktif Güç (kW), manyetik alan oluşturan ancak iş yapmayan güce Reaktif Güç (kVAr) denir. Reaktif güç şebekeden çekildiğinde kabloları ısıtır, trafoları gereksiz yükler ve voltaj düşümüne yol açar.

2. EPDK Reaktif Ceza Sınırları

50 kVA üzeri sözleşme gücüne sahip tüm ticari ve sanayi abonelerinde:

  • Endüktif Reaktif / Aktif Oranı: Maksimum %20
  • Kapasitif Reaktif / Aktif Oranı: Maksimum %15

Bu sınırların aşılması halinde tüketilen tüm reaktif enerji aktif enerji birim fiyatı üzerinden cezalı olarak faturalandırılır.

3. Klasik vs Tristörlü Dinamik Kompanzasyon

Kontaktörlü sistemler kademe devreye sokmak için birkaç saniye bekler. Oysa punta kaynağı, lazer kesim, asansör ve vinç gibi yükler saniyede birkaç kez değişir. Tristör anahtarlamalı (SVG / STATCOM) sistemler 20 milisaniyede sıfır geçişte devreye girerek reaktif cezayı kesin olarak önler.

Sıkça Sorulan Sorular

Q.Reaktif ceza geldiğinde ne yapmalıyım?

Mühendislik ekibimiz gelerek tesisinizde enerji analizörü ile 24 saatlik log alır, arızalı kondansatörleri veya rezonans sorununu tespit ederek kompanzasyon panonuzu revize eder.

Tesisiniz İçin Mühendislik Desteği Alın

Trafo, OG hücreleri, kompanzasyon veya otomasyon projelerinizi uzmanlarımızla görüşün.